અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે વધી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવ વચ્ચે હવે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે. તાજા નિવેદનો મુજબ, China ખુલ્લેઆમ Iranના પક્ષમાં ઊભું રહ્યું છે અને United Statesને કડક ચેતવણી આપી છે. જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો અમેરિકા તેહરાન પર સૈન્ય કાર્યવાહી કરશે, તો ચીન તરત જ અમેરિકાને રેર મેટલની નિકાસ રોકી દેશે. આ ચેતવણી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે અમેરિકાની જરૂરિયાતના આશરે 90 ટકા રેર અર્થ મેટલ્સ ચીન પરથી જ આવે છે..
રેર મેટલ્સ આધુનિક યુદ્ધ સાધનો માટે અનિવાર્ય ગણાય છે. અદ્યતન F-35 Lightning II ફાઈટર જેટ, મિસાઈલ ગાઈડન્સ સિસ્ટમ અને હાઈ-ટેક ઇલેક્ટ્રોનિક ચિપ્સના ઉત્પાદનમાં આ ધાતુઓ પાયાનું સ્થાન ધરાવે છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો પુરવઠો અચાનક બંધ થાય તો અમેરિકાની રક્ષા ઉત્પાદન શ્રેણી પર ગંભીર અસર પડી શકે છે અને ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં અસ્થિરતા ઊભી થઈ શકે છે.
આ વચ્ચે એવા અહેવાલો પણ સામે આવ્યા છે કે ચીન ઈરાનને અત્યાધુનિક હથિયારો પૂરા પાડવા તૈયાર છે. માહિતી મુજબ, ઈરાન ચીન પાસેથી ‘CM-302’ સુપરસોનિક એન્ટી-શિપ મિસાઈલો ખરીદવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આશરે 290 કિલોમીટર સુધીની મારક ક્ષમતા ધરાવતી આ મિસાઈલ સમુદ્રી લક્ષ્યો માટે ખતરનાક માનવામાં આવે છે અને એરક્રાફ્ટ કેરિયર જેવા મોટા જહાજોને નિશાન બનાવી શકે છે.
ચીન માટે ઈરાન વ્યૂહાત્મક રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ચીન તેની ઊર્જાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો ઈરાનમાંથી પૂરો કરે છે. ઉપરાંત, જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંઘર્ષ વધે અને Strait of Hormuz બંધ થાય, તો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર ગંભીર અસર પડી શકે છે. આવી સ્થિતિ ચીનની અર્થવ્યવસ્થાને અબજો ડોલરનું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
કુલ મળીને, વર્તમાન પરિસ્થિતિ એ સંકેત આપે છે કે ચીન હવે પોતાના આર્થિક અને સામરિક હિતોની સુરક્ષા માટે વધુ આક્રમક રાજનૈતિક વલણ અપનાવી રહ્યું છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે તણાવ વધારનાર સાબિત થઈ શકે છે.
